असे म्हणणे अतिशयोक्ती ठरणार नाही की सिंथेटिक बायोलॉजी लोकांच्या जीवनाच्या प्रत्येक पैलूमध्ये शिरली आहे. झायमोकेम (ZymoChem) साखरेपासून बनवलेले स्की जॅकेट विकसित करण्याच्या तयारीत आहे. अलीकडेच, एका फॅशन कपड्यांच्या ब्रँडने CO₂ पासून बनवलेला ड्रेस सादर केला आहे. यामागे लान्झाटेक (LanzaTech) या अग्रगण्य सिंथेटिक बायोलॉजी कंपनीचा हात आहे. असे समजते की, हे सहकार्य लान्झाटेकचे पहिले ‘क्रॉसओव्हर’ नाही. याच वर्षी जुलैमध्ये, लान्झाटेकने स्पोर्ट्सवेअर कंपनी लुलुलेमनसोबत (Lululemon) सहकार्य करून, पुनर्वापर केलेल्या कार्बन उत्सर्जन कापडांचा वापर करणारे जगातील पहिले सूत आणि कापड तयार केले होते.
लान्झाटेक ही अमेरिकेतील इलिनॉय येथे स्थित एक सिंथेटिक बायोलॉजी तंत्रज्ञान कंपनी आहे. सिंथेटिक बायोलॉजी, बायोइन्फॉर्मेटिक्स, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि मशीन लर्निंग, तसेच अभियांत्रिकीमधील आपल्या तांत्रिक ज्ञानाच्या आधारे, लान्झाटेकने एक कार्बन रिकव्हरी प्लॅटफॉर्म (Pollution To Products™) विकसित केला आहे, ज्याद्वारे टाकाऊ कार्बन स्रोतांपासून इथेनॉल आणि इतर सामग्रीचे उत्पादन केले जाते.
"जैविक शक्तींचा उपयोग करून, आपण एका अत्यंत आधुनिक समस्येचे निराकरण करण्यासाठी निसर्गाच्या शक्तींचा वापर करू शकतो. वातावरणातील अतिरिक्त कार्बन डायऑक्साइडमुळे (CO₂) आपला ग्रह एका धोकादायक स्थितीत ढकलला गेला आहे. जीवाश्म संसाधने जमिनीतच ठेवून संपूर्ण मानवजातीसाठी एक सुरक्षित हवामान आणि पर्यावरण प्रदान करण्याची ही एक संधी आहे," असे जेनिफर होल्मग्रेन म्हणाल्या.
लान्झाटेकने सशांच्या आतड्यातील क्लोस्ट्रिडियममध्ये बदल करण्यासाठी कृत्रिम जीवशास्त्र तंत्रज्ञानाचा वापर केला, जेणेकरून सूक्ष्मजीव आणि CO₂ उत्सर्जित वायूच्या माध्यमातून इथेनॉल तयार करता येईल. यावर पुढे प्रक्रिया करून पॉलिस्टर तंतू बनवण्यात आले, ज्यांचा उपयोग अखेरीस विविध नायलॉन कापड तयार करण्यासाठी केला गेला. विशेष म्हणजे, जेव्हा हे नायलॉन कापड टाकून दिले जाते, तेव्हा त्यावर पुन्हा पुनर्प्रक्रिया करून, आंबवून व त्याचे रूपांतर करून कार्बन फूटप्रिंट प्रभावीपणे कमी करता येतो.
थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, लान्झाटेकचे तांत्रिक तत्व हे जैव-उत्पादनाची तिसरी पिढी आहे, ज्यामध्ये सूक्ष्मजीवांचा वापर करून काही टाकाऊ प्रदूषकांचे उपयुक्त इंधन आणि रसायनांमध्ये रूपांतर केले जाते, जसे की जैविक उत्पादनासाठी वातावरणातील CO2 आणि नवीकरणीय ऊर्जा (प्रकाश ऊर्जा, पवन ऊर्जा, सांडपाण्यातील अजैविक संयुगे इत्यादी) वापरणे.
CO₂ चे उच्च-मूल्याच्या उत्पादनांमध्ये रूपांतर करू शकणाऱ्या आपल्या अद्वितीय तंत्रज्ञानामुळे, लान्झाटेकने अनेक देशांतील गुंतवणूक संस्थांचा विश्वास जिंकला आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, लान्झाटेकला मिळालेला सध्याचा निधी २८० दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्सपेक्षा जास्त आहे. गुंतवणूकदारांमध्ये चायना इंटरनॅशनल कॅपिटल कॉर्पोरेशन (CICC), चायना इंटरनॅशनल इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशन (CITIC), सिनोपेक कॅपिटल, किमिंग व्हेंचर पार्टनर्स, पेट्रोनास, प्राइमटेल्स, नोवो होल्डिंग्स, खोसला व्हेंचर्स, K1W1, सनकॉर इत्यादींचा समावेश आहे.
हे नमूद करण्यासारखे आहे की, या वर्षी एप्रिलमध्ये, सिनोपेक ग्रुप कॅपिटल कंपनी लिमिटेडने सिनोपेकला त्याचे “डबल कार्बन” ध्येय साध्य करण्यास मदत करण्यासाठी लांझा टेक्नॉलॉजीमध्ये गुंतवणूक केली. असे वृत्त आहे की, लांझा टेक्नॉलॉजी (बीजिंग शौगांग लांझे न्यू एनर्जी टेक्नॉलॉजी कंपनी लिमिटेड) ही लांझाटेक हाँगकाँग कंपनी लिमिटेड आणि चायना शौगांग ग्रुप यांनी २०११ मध्ये स्थापन केलेली एक संयुक्त उपक्रम कंपनी आहे. ही कंपनी सूक्ष्मजैविक रूपांतरणाचा वापर करून औद्योगिक कचऱ्यातील कार्बन कार्यक्षमतेने पकडते आणि नवीकरणीय स्वच्छ ऊर्जा, उच्च मूल्यवर्धित रसायने इत्यादींचे उत्पादन करते.
या वर्षी मे महिन्यात, बीजिंग शौगांग लांगझे न्यू एनर्जी टेक्नॉलॉजी कंपनी लिमिटेडच्या संयुक्त उपक्रम कंपनीने निधी पुरवलेल्या, फेरोअलॉय औद्योगिक टेल गॅसचा वापर करणारा जगातील पहिला इंधन इथेनॉल प्रकल्प निंगशियामध्ये स्थापित करण्यात आला. ५,००० टन फीडमुळे CO₂ उत्सर्जन प्रति वर्ष १,८०,००० टनांनी कमी होऊ शकते.
२०१८ सालीच, लान्झाटेकने शौगांग ग्रुप जिंगटांग आयर्न अँड स्टील वर्क्सच्या सहकार्याने जगातील पहिला व्यावसायिक वेस्ट गॅस इथेनॉल प्लांट स्थापन केला. यामध्ये क्लोस्ट्रिडियमचा वापर करून स्टील प्लांटमधील टाकाऊ वायूचा उपयोग व्यावसायिक कृत्रिम इंधन इत्यादींसाठी केला जातो. या प्लांटचे वार्षिक उत्पादन ४६,००० टन इंधन इथेनॉल आणि ५,००० टन प्रोटीन फीड आहे. या प्लांटने आपल्या कार्यान्वयनाच्या पहिल्याच वर्षात ३०,००० टनांपेक्षा जास्त इथेनॉलचे उत्पादन केले, जे वातावरणातून १,२०,००० टनांपेक्षा जास्त CO₂ रोखण्याइतके आहे.
पोस्ट करण्याची वेळ: १४-डिसेंबर-२०२२